یکی از مهارت هایی که در زندگی می تواند به ما کمک کند تا ارتباطی بهتر را داشته باشیم ، انتقاد کردن به روش صحیح  است بسیاری از روابط فقط به خاطر اینکه طرفین نتوانسته اند به شیوه درست انتقاد کنند دچار آسیب های شده است.

انتقاد چیست ؟

در فرهنگ معین انتقاد به معنی جدا کردن خوب از بد ، خرده گرفتن ، برشمردن درستی ها  و نادرستی ها تعریف شده است.  انتقاد کردن یک ویژگی ما را به چالش می کشاند هر چقدر هم فرد بگوید من فردی انتقاد پذیر هستم باز هم با انتقاد کمی رنجیده خاطر می شود ما به صورت طبیعی دوست ندارم کسی ویژگی های ما را زیر سوال ببرد.

چه موقع شروع به انتقاد می کنیم

ما زمانی انتقاد می کنیم که  دنیای واقعیمان و دنیای مطلوبمان  در تضاد باشند دنیای مطلوب ما دنیایی است که می خواهیم دنیای مان آن طور باشد این دنیا در ذهن ما شکل می گیرد و برای هر فردی متفاوت است  مثلا همسر شما در قرار ها بسیار بد قول است و شما روی زمان بسیار دقیق هستید  بدقولی همسر شما(دنیای واقعی )  دقیق بودن شما روی زمان( دنیای مطلوب ذهنی شما) در نتیجه شما رنجیده خاطر می شوید و شروع به انتقاد کردن از همسرتان می کنید که سر مهمانی ها همیشه دیر می رویم ، چرا همیشه سر قرار دیر می آیی و….

تا حالا دیدید کسی با انتقاد ناصحیح درست شود؟

آیا همسری که شلخته است با انتقاد کردن درست می شود ؟

آیا کارمندی که وظیفه خود را به درستی انجام نمی دهد با انتقاد رئیسش عملکرد خود را بهبود می بخشد؟

آیا فرزندی که بیشتر وقت خود را با گوشی تلف می کند با انتقاد کردن حرف گوش می دهد؟

هیچ فردی با انتقاد کردن نادرست  رفتار خود را اصلاح نمی کند اگر هم در موقعیتی دیدید که فرد رفتار خود را اصلاح کرد به احتمال خیلی زیاد پای قدرت ، محبت ، اجبار در میان بوده است.

انتقاد از دیگران بیهوده است و اگر مشغول آن شوید، اغلب باید حواستان جمع باشد که می تواند برای حرفه شغلی شما مخرب باشد.

دیل کارنگی

 

نفهمیدیم آخرش انتقاد کنیم یا انتقاد نکنیم ؟

انتقاد کردن اگر به صورت سازنده باشد درست است اما متاسفانه امروزه بیشتر انتقاد ها به صورت ناصحیح گفته می شود متاسفانه، هم نمی دانیم در چه زمان و هم در چه مکانی انتقاد کنیم و نحوه گفتن آن را خیلی بلد نیستیم در هیچ محیط آموزشی به ما یاد داده نشده است که چطور انتقاد کنیم اگر شما از آن دسته افرادی هستید که آموزش دیده اید که خوش به حالتان.

معمولا ما با دیدن کوچکترین اشتباهی شروع به انتقاد می کنیم که این کار درستی نیست ما فقط در جایی انتقاد می کنیم که حرف ما اثر گذار باشد تازه با کلی شرایط که در ادامه با هم بررسی می کنیم

چه زمانی باید انتقاد کنیم؟

در چند حالت ما انتقاد می کنیم البته نه انتقاد مخرب بلکه با شرایطی که در ادامه به آن پرداخته ایم اما به نظر شما در چه موقعیت هایی می توانیم انتقاد کنیم

۱- بتوانیم از عهده انتقاد بر بیاییم

۲-مکان وزمان مناسب برای انتقاد باشد

۳- هیچ راهی برای بهبود نداشته باشیم

 

چرخه معیوب انتقاد

چرخه معیوبی در پرخاشگری وجود دارد که به شدت می توانیم این چرخه را در زندگی افراد مختلف ببینیم این چرخه به این نحو است که

ابتدا فرد رفتاری را انجام می دهد که در دنیای مطلوب شما نیست شما بادیدن این رفتار خشمگین می شوید سپس شروع به انتقاد مخرب می کنید فرد مقابلتان با دیدن این انتقاد جبهه می گیرد و خشمگین می شود و رفتار خود را هم اصلاح نمی کند و بعد از مدتی دوباره همان  رفتار را  انجام میدهد البته امکان دارد بعد از مدتی اینقدر این سیکل تکرار شود که فرد مقابل شما برایش عادی باشد و دیگر خشمگین نشود .

رفتار:فرزند شما اتاقش نامرتب است

خشم شما: شما با دیدن این صحنه خشمگین می شوید

انتقاد: شروع به داد زدن و انتقاد های مخرب می کنید که همیشه شلخته هستی اصلا به فکر من نیستی

خشم مقابل: فرزند شما هم رنجیده خاطر می شود . و دوباره دفعه بعدی هم اتاق فرزند شما نامرتب است .همان آش و همان کاسه ….

 

قبل انتقاد چک کنیم که

فکر کنید که انتقاد کردن مثل  کپن هایی هستند که بسیار محدود و کم یاب است  باید به زور و با احتیاط خرج کنیم تا جایی که می توانیم سراغ انتقاد نرویم فقط در صورتی انتقاد کنیم که اثر گذار و ضروری باشد برای هر مشکلی شروع به انتقاد نکنیم همیشه با خود چک کنیم که من خودم این مشکل را ندارم ؟ زمانیکه که این مشکل برای ما حل نشده باشد چطور توقع داریم به دیگران انتقاد کنیم و آنها رفتار خود را درست کنند . از طرفی در مسائلی که به ما مربوط نیستند ورود نکنیم  داخل حریم زندگی دیگران نشویم .

 

۱۰ نکته طلایی برای یک انتقاد موثر(چگونه انتقاد کنیم )

 

۱-دقت در زمان و مکان ، انتقاد باید خصوصی باشد

شما فردی را می شناسید که از انتقاد شدنش در یک جمع لذت ببرد ؟ واقعا چه حسی به آدم دست می ده وقتی که تو جمع یک نفر شروع می کنه از ما انتقاد کردن

هنوز درسات تموم نشده یک ذره درس بخون.

هنوز ازدواج نکردی؟ سنت خیلی رفته بالا سریع اقدام کن.

چقدر چاق شدی یک ذره کمتر بخور.

هیچ فردی دوست ندارد در یک جمع عمومی از او انتقاد کنند برای همین هر وقت خواستیم به کسی انتقادی کنیم حتما در فضایی خصوصی این کار را انجام دهیم زمان هم پارامتر خیلی مهمی محسوب می شود مثلا فرض کنید زمانیکه همسرتان حال خوبی نداردو شروع به انتقاد از او کنید .

در موقع انتقاد کردن زمان و مکان مناسب را انتخاب کنیم .

 

۲- استفاده درست از واژه ها

تا به حال فک کرده اید چه چیزی یک انتقاد را خراب می کند ؟

معمولا در انتقاد ها از کلماتی نظیر همیشه ، باید و نباید استفاده می شود که این کلمات باعث می شود فرد مقابل نسبت به حرف ما گارد بگیرد . تو نباید این کار بکنی همیشه بی نظم هستی همیشه …..

 

۳- مقایسه کردن ممنوع

معمولا در انتقاد مقایسه به وفور دیده می شود  مقایسه می تواند گفت و گو را کاملا به حاشیه برده و باعث شود انتقاد ما بی اثر بماند .

دختر همسایه رو ببین همیشه سرش تو کتاب و درسه

بببین آقای احمدی چطوری با همسرش برخورد می کنه

از پسر عموت یاد بگیر که چقدر با ادبه

سعید همیشه هوای همسرشو داره

ما به صورت فطری دوست داریم دست به مقایسه بزنیم با مقایسه کردن معیار ها و اندازه ها را بهتر درک می کنیم افراد در شرایط مختلف رشد کرده اند گذشته های متفاوتی با هم دارند و همچنین هر فردی نقاط قوت و ضعفی دارد پس چگونه ما به خود اجازه می دهیم دست به مقایسه بزنیم ؟ در صورتی که شرایط برای مقایسه درست نیست . با مقایسه کردن اعتماد به نفس طرف مقابلمان را نشانه می گیریم چون می گوییم فلانی نگاه کن و حالا خودت ببین . چقدر خوب می شد نه در مبحث انتقاد بلکه در تمام گفت و گوها از مقایسه استفاده نمی کردیم .

ویترین زندگی دیگران را با اصل زندگی خودمان مقایسه نکیم .

 

۴- مراقب لحن صدا و نحوه گفتن

اینقدر باید لحن گفتاری ما ملایم باشد که فرد مقابل ما سنگینی کلمات را احساس نکند.  کلمات می توانند قدرت بی پایانی داشته باشند معمولا در انتقاد کردن از صفت هایی استفاده می کنیم که به یک ویژگی منفی اشاره دارد ما در این قسمت جایگزین هایی برای کلمات سنگین استفاده می کنیم ولی باز باید این کلمات را هم به صورت ملایم به کار ببریم

چقدر بی فکری چقدر بی ادبی چقدر شلخته ای و….

این کلمات جز اینکه قدرت تخریب زیادی دارند هیچ کاربرد دیگری را به همراه ندارند و فقط و فقط ارتباط را خراب می کنند به جای

غر می زنی                     خیلی می تونی مثبت تر به قضیه نگاه کنی

ولخرجی                         ما نیاز به مدیریت مالی بهتری داریم

بی خیالی                        بهتر هست تو یک سری موقعیت ها حواست بیشتر جمع کنی

گند زدی                          بهتره بیشتر دقت کنی و از این درس بگیر

دست و پا چلفتی            نسبت به کار هایی که انجام می دی بیشتر تمرکز کن

بی فکری                        قبل از انجام کار ها بیشرتر فکر کن

عجولی                          سعی کن تو کار ها بیشتر فکر کنی

خود خواهی                  تو تصمیمات زیاد با من مشورت نمی کنی

برخی افراد بر این باور هستند که با شوخی و خنده می توان انتقاد را وارد کرد که کاملا در اشتباه هستند به خاطر اینکه بسیاری افراد این شوخی و خنده را به منزله مسخره شدن می گیرند اما از طرفی قرار نیست که لحن مان کاملا جدی باشد می بایست  لحن صدایمان مهربانانه و ملایم باشد.

در انتقاد کردن سعی کنیم از حاشیه رفتن و همچنین شاخ و برگ دادن به موضوع جلوگیری کنیم ، حرف خود را به صورت واضح بیان کنیم .

در خیلی از مواقع افراد انتقاد خود را با کنایه گفتن بیان می کنند و از شفاف صحبت کردن فاصله می گیرید انتقاد خود را به صورت غیر مستقیم بیان می کند که هیچ گونه نتیجه ای به همراه ندارد.

۵- درصدد کنترل دیگران بر نیاییم 

این اصل را بپذیریم که ما فقط روی خودمان می توانیم کنترل داشته باشیم و فکر نکنیم که با انتقاد کردن می توانیم کاری کنیم تا دیگران آنگونه که ما می خواهیم زندگی کنند در انتقاد کردن سعی کنیم عقائدو باور های خودد را به دیگران تحمیل نکنیم.

۶- از ضمیر تو استفاده نکنیم

نحوه جمله بندی ما می تواند بسیار مهم باشدبه این دو جمله توجه کنید

تو همیشه شلخته هستی ما  تو زندگی نیاز داریم که نظم بیشتری رو داشته باشیم .

تو ولخرجی می کنی ما نیاز داریم تو زندگیمون مدیریت مالی بهتری داشته باشیم .

وقتی از عبارت تو….. هستی استفاده می کنیم باعث می شود طرف مقابلمان نسبت به صحبت هایمان گارد بگیرد .

۷- کسب اجازه

ابتدای کار، از طرف مقابل یک اجازه می گیریم

می تونم چند دقیقه وقتتون بگیرم

عزیزم یک مطلبی رو می خواستم در موردت بگم اجازه می دی

علی جان یک صحبتی می تونم با هم داشته باشیم

با اجازه گرفتن ابتدا به طرف مقابل احترام می گذاریم و همچنین  با این کار جایگاه او را بالا می بریم از طرفی متوجه می شویم که زمان مناسبی برای صحبت را انتخاب کرده ایم یا نه .

۸- تعریف تمجید

آخرین باری که از کسی حسن جویی کرده اید چه زمانی بوده است ؟

چقدر در زندگیتون از حسن جویی استفاده می کنید؟

روانشناس معروف گای وینچ روش موثری را برای ابراز یک درخواست و شکایت است که به آن ساندویچ شکلات می گوید

آقای گای وینچ می گوید ابتدا با حسن طلبی و یا یک کلمه مثبت شروع می کنیم و سپس انتقاد خود را بیان می کنیم

زمانیکه ما با حسن جویی شروع می کنیم باعث می شود گارد گرفتن نسبت به صحبت ما کمتر شود.

من هم یک زمانی توسخنرانی خوب عمل نمی کردم البته توهمین الان هم از اون موقع من خیلی بهتر هستی ولی بهتره که….

۹- شخصیت نیست بلکه رفتار

باید به گونه ای انتقاد خود را عنوان کنیم که  فرد متوجه شود که انتقاد به شخصیت او نیست بلکه به رفتار او است مثلا به جای اینکه  بگوییم تو آدم  بی مسئولیتی هستی،  یگوییم به خواسته های من توجه بیشتری داشته باش یا به جای اینکه بگوییم بی ادبی،  بگوییم به نظر من رفتارت با من  در جمع مودبانه نبود.

۱۰-اختیار دادن به طرف مقابل

بعد از اینکه موضوع خود ار بیان کردیم از عباراتی استفاده کنیم که فرد احساس کند تحت فشار نیست  و احساس آزادی و مستقلی خود را هم داشته باشد فکر نکندقصد تحمیل داریم

مثلا

این حرفی که من زدم نظر شخصی من بود بیشتر در موردش فکر کن .

صحبت امروز من به خاطر بالا رفتن سطح زندگیمون بود البته شما خودت خیلی بهتر می دونی و قطعا تصمیم درستی می گیری.

 

 

 

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
5 (1 رای)
امتیاز نظرات 0 (0 امتیاز دهی)

امیرحسین محمدی هستم مدرس و نویسنده مهارت های زندگی . در این وبسایت آموزشی قصد دارم مقالات و فایل های آموزشی در خصوص مدیریت خشم را با شما به اشتراک بگذارم.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

درحال ارسال